Bilişim suçu iddiasında yanlış hesaba gelen para cezası bozulur mu?

Merhaba, anlattığınız olayda 2020’de hesabınıza gelen 100 TL’yi gönderenden habersiz şekilde kullanmanız tek başına her zaman “bilişim suçu” veya “dolandırıcılık” sayılmaz; burada mahkemenin sizi hangi suçtan, hangi gerekçeyle ve hangi delillerle mahkûm ettiği belirleyicidir. İstinaf henüz incelenmediyse dosya kesinleşmiş sayılmaz; bu yüzden “artık sonuç kesin” demek doğru olmaz.

Sizin anlattıklarınızda iki kritik nokta var: (1) “göndericiyi tanımıyorum ve talebim yoktu” diyorsunuz, (2) “dosyada delil yok” diyorsunuz. Eğer gerçekten hile, iletişim, yönlendirme, sahte hesap, hesap ele geçirme, başkasını aldatmaya dönük bir hareket zinciri ispatlanamadıysa; istinaf, delil yetersizliği, suçun unsurlarının oluşmaması, hukuka aykırı değerlendirme veya eksik inceleme gibi nedenlerle hükmü kaldırıp beraat ya da yeniden yargılama yolunu açabilir. Buna karşılık, ilk derece mahkemesi dosyada bankacılık hareketleri, IP/hat bilgileri, mesajlaşmalar, tanık anlatımları gibi unsurlarla “bilerek/isteyerek yarar sağlama” sonucuna varmışsa istinafın onama ihtimali de vardır.

Karşı tarafın zararının avukatınız aracılığıyla ödenmiş olması (dekontun dosyaya sunulması) önemli; ancak her suç tipi bakımından otomatik şekilde “ceza düşer/ortadan kalkar” sonucu doğurmaz. Bazı suçlarda iade/zararın giderilmesi, ancak kanunun aradığı koşullarda ve belirli aşamalarda yapılmışsa lehe değerlendirilir; bazı suçlarda ise sadece takdiri indirim veya iyi hal değerlendirmesine etkisi olur. Bu ayrımı, hükümde yazan suç vasfı ve gerekçe belirler.

Şu aşamada avukatınızla birlikte pratik olarak şunları netleştirmenizi öneririm:

• Gerekçeli kararın dayandığı deliller tam olarak neler (banka kayıtları dışında başka ne var)?
• Mahkûmiyet hangi suçtan kuruldu, “bilişim sistemi/banka aracı” gibi nitelendirme var mı?
• İstinaf dilekçesinde özellikle “kast yokluğu” ve “hileli davranış yokluğu” açık ve somut biçimde işlendi mi?
• Zararın giderildiğine dair dekontun dosyaya hangi tarihte girdiği ve mahkeme bunu nasıl tartıştı?

Mevzuat metinlerine resmi olarak bakmak isterseniz, suç tiplerinin genel çerçevesi için Türk Ceza Kanunu metni ve istinaf süreci/kanun yolu mantığı için Ceza Muhakemesi Kanunu metni üzerinden ilerlemek en sağlıklısı olur.

İsterseniz daha somut konuşabilmem için iki bilgi yeterli: Hükümde suçun adı nasıl yazıyor (ör. “dolandırıcılık” mı, “bilişim” ibaresi var mı)? Bir de gerekçeli karar size hangi tarihte tebliğ edildi ve istinaf başvurusu hangi tarihte yapıldı?

Merhaba, anlattığınız tabloya göre dosyada kritik iki eksen var: (i) size isnat edilen suçun hangi maddeye göre nitelendirildiği ve (ii) 100 TL’nin “yanlışlıkla gelmesi” ile “hile/kastla menfaat temini” arasındaki farkın gerekçeli kararda nasıl kurulduğu.

4 yıl 2 ay hapis cezası, uygulamada çoğu zaman “nitelikli dolandırıcılık” alt sınırına yakın bir cezaya işaret eder. Mahkeme sizi özellikle TCK 158/1-f (bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık) kapsamında mahkûm ettiyse, bu bendin kanunda sayılan nitelikli hâller arasında yer aldığı resmi metinde açıkça görülür. Bu düzenleme Anayasa Mahkemesi karar metninde madde metniyle birlikte yer alıyor: TCK 158 Madde metni.

Sizin savunmanız açısından temel nokta şu: Dolandırıcılıkta (özellikle nitelikli hâlde) yalnızca “hesaba para gelmesi ve harcanması” genellikle tek başına yeterli görülmez; mahkemenin, sizin hileli bir davranışla mağduru aldattığınızı ve kasten haksız menfaat sağladığınızı hangi delillerle kabul ettiğini gerekçede somutlaştırması beklenir. İstinafta en çok sonuç üreten itirazlar; suçun unsurlarının oluşmadığı, delillerin değerlendirilmesinde hata olduğu ve gerekçenin yetersiz olduğu iddialarıdır.

Karşı tarafın zararının ödendiğini ve dekontun dosyaya girdiğini yazmışsınız. Ödeme, kovuşturma başladıktan sonra ama hüküm verilmeden önce yapıldıysa ve mahkeme buna rağmen indirim uygulamadıysa, istinafta TCK 168/2 etkin pişmanlık yönünden lehe değerlendirme istenebilir. Bu maddenin resmi metni (indirim oranlarıyla birlikte) Anayasa Mahkemesi kararında aynen yer alıyor: TCK 168 Madde metni. Ödeme hükümden sonra yapıldıysa, TCK 168 indirimi yönünden alan daralabilir; yine de “zararın giderilmesi” takdiri indirim/ceza belirleme tartışmalarında dolaylı şekilde gündeme gelebilir.

İstinaf incelemesinde Bölge Adliye Mahkemesi, dosyayı esastan inceleyip kararı onaylayabilir, hukuka aykırılığı düzelterek esastan ret verebilir veya bozma/yeniden hüküm gibi sonuçlara gidebilir. Bu yetkiler CMK 280 metninde ayrıntılıdır: CMK 280 Madde metni.

Dosyanızdan “ne sonuç çıkar” sorusuna net cevap verebilmem için iki kısa bilgiye ihtiyacım var:

1. Gerekçeli kararda mahkûmiyet tam olarak hangi maddelere dayandırılmış (ör. TCK 158/1-f mi, başka madde mi)?
2. 100 TL iadesi/tazmini tam olarak hangi tarihte yapıldı (hükümden önce mi, sonra mı)?