Boşanma davasında 2 çocuk için nafaka ve tazminat ne olur?
Merhaba, 8 yıllık evliyim. 2 oğlum var (4 ve 7 yaşında). Eşim maddi olarak beni tehdit ediyor; ayrılırsam bana sadece 15.000 TL vereceğini ve çocukların nafakasının da bunun içinde olduğunu söylüyor. Kimsem yok, kirada oturuyorum. Aylık kira 16.500 TL; ayrıca elektrik, su ve doğalgaz giderlerim var.
Eşim işyerinin avukatıyla görüşmüş. Avukatın eşime, “Sen bana 4.000 TL ver, hiç konuşma; o 15.000 TL’yi de alamaz” dediğini iddia ediyor.
Bu durumda boşanma sürecinde benim ve çocuklarımın hakları nelerdir? 15.000 TL gibi tek seferlik bir ödemeyle nafaka belirlenebilir mi? İştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi/manevi tazminat ve tedbir nafakası açısından nasıl bir yol izlemeliyim?
Cevaplar
Merhaba, geçmiş olsun; anlattıklarınız “ben ayrılırsam sadece şu kadar veririm, yoksa hiçbir şey alamazsın” şeklinde baskı ve ekonomik şiddet içeren bir durum gibi görünüyor. Önemli nokta şu: Nafaka ve çocukların giderlerine katkı miktarını eşiniz (veya onun görüştüğü avukat) tek taraflı belirleyemez; anlaşma olmazsa miktarı Aile Mahkemesi, gelir-gider durumunu ve çocukların ihtiyaçlarını araştırarak belirler.
Boşanma davası açıldığında (ve hatta dava açmadan önce bazı hallerde), mahkemeden sizin ve çocukların geçimi için geçici tedbirler istenebilir. Boşanma sürecinde “dava devam ederken geçim” amacıyla nafaka/tedbir istenmesi ve boşanmadan sonra çocuklar için nafaka talebi, genel çerçevesiyle Türk Medeni Kanunu içinde düzenlenir. Yani eşinizin “15 bin veririm” demesi sizi bağlamaz; mahkeme, onun gerçek gelirini (maaş, prim, şirket ortaklığı, banka hareketleri, SGK kaydı, araç/taşınmaz) ve sizin zorunlu giderlerinizi (kira, faturalar, çocukların okul-sağlık-bakım masrafları) dikkate alır.
Ayrıca siz “maddi olarak tehdit ediyor” diyorsunuz; bu durumda sadece nafaka değil, korunma tedbirleri de gündeme gelebilir. Şiddet; fiziksel olmak zorunda değildir, ekonomik şiddet de bu kapsamda değerlendirilebilir. Gerekirse kolluğa, savcılığa veya Aile Mahkemesine başvurularak 6284 sayılı Kanun kapsamında barınma, uzaklaştırma, iletişim yasağı, geçici maddi yardım gibi tedbirler talep edilebilir; kanunun tam metni 6284 sayılı Kanun içindedir.
“Kimsem yok, kiradayım” demişsiniz; avukat tutma ve dava masrafları sizi zorluyorsa adli yardım yolunu mutlaka sorun. Başvuru mantığı ve kapsamı için Adalet Bakanlığının adli yardım bilgilendirmesi size yol gösterir. Pratikte baronun adli yardım bürosu ve mahkemeden adli yardım talebi birlikte değerlendirilebilir.
Şimdiden yapabilecekleriniz:
Bulunduğunuz il/ilçe neresi ve eşinizin düzenli bir maaşı mı var, yoksa şirket/işletme sahibi mi? Bir de şu an fiilen ayrı mı yaşıyorsunuz, aynı evde misiniz?
Merhaba, kolay gelsin. Anlattıklarınız “boşanırsan şu kadar veririm, yoksa hiçbir şey alamazsın” şeklinde maddi baskı ve tehdit içeriyor; böyle bir pazarlık, sizin ve çocukların kanuni haklarını ortadan kaldırmaz. Nafakada rakamı eşiniz ya da “işyerinin avukatı” belirlemez; ihtiyaç ve gelir-gider durumuna göre kararı mahkeme verir.
Boşanma davası açıldığında (veya siz açtığınızda) hâkim, dava sürerken geçiminiz ve çocukların giderleri için gerekli geçici önlemleri re’sen alabilir; buna “tedbir nafakası” da dahildir. Bu yetki, Türk Medeni Kanunu m.169’daki geçici önlemler hükmünden gelir ve metni burada yer alır: Türk Medeni Kanunu metni. Dava sonunda ise, şartları varsa sizin için yoksulluk nafakası (TMK m.175) ve çocuklar için iştirak nafakası (TMK m.182) gündeme gelir; yine aynı kanun metninde bu maddeleri görebilirsiniz: Türk Medeni Kanunu metni.
“15 bin” ya da “4 bin” gibi sabit bir tarife yok. Mahkeme genelde; sizin gelir durumunuzu, çocukların yaşını (4 ve 7), kira ve faturalar gibi zorunlu giderleri, eşinizin gerçek gelirini (maaş, şirket ortaklığı, kayıt dışı kazanç ihtimali, araç/taşınmazlar) birlikte değerlendirir. Bu yüzden elinizde kira sözleşmesi, fatura örnekleri, varsa gelir belgesi/işsizlik durumu, çocukların okul ve sağlık giderleri gibi belgelerle başlamak çok işinize yarar.
Ayrıca “ekonomik şiddet” de 6284 sayılı Kanun kapsamına girebilir. Kanunun tanımlar kısmında ev içi şiddetin ekonomik şiddeti de kapsadığı açıkça yer alır (6284 m.2): 6284 sayılı Kanun metni. Bu kapsamda aile mahkemesinden koruyucu/önleyici tedbirler (gerekirse geçici nafaka, uzaklaştırma, yaklaşmama, iletişim yasağı gibi) talep edilebilir. Acil destek ve yönlendirme için de Bakanlığın Alo 183 Şiddetle Mücadele Hattı başvuru kanalıdır: Alo 183 Şiddetle Mücadele Hattı.
Son olarak şunu net söyleyeyim: Eşinizin “konuşma, 4 bin veririm” demesi sizin dava açmanıza engel değil; nafaka ve diğer talepleriniz için dilekçe verildiğinde mahkeme dosyaya göre karar verir ve kararlar icra yoluyla da takip edilebilir.
Bulunduğunuz il/ilçe neresi ve şu an sizin düzenli bir geliriniz var mı? Eşinizin SGK’lı maaşı mı var yoksa kendi işi/şirketi mi var? Tehdit sadece “para” üzerinden mi, yoksa fiziksel şiddet veya ciddi korkutma da var mı?