Kamulaştırmada satın alma tutanağı sonrası geç ödemede faiz istenebilir mi?

Merhaba, anlattığınız olay “kamulaştırmada satın alma (uzlaşma) tutanağı” imzalanmasına rağmen bedelin aylar sonra ödenmesi nedeniyle, gecikmeden doğan parasal kaybın telafi edilip edilemeyeceğiyle ilgilidir.

Uygulamada çoğu kişi “anlaştım, o yüzden hiçbir şey isteyemem” diye düşünse de, anlaşmış olmanız idarenin bedeli makul sürede ve mevzuatın öngördüğü şekilde ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Kamulaştırma sürecinde satın alma usulünün yasal dayanağı olan Kamulaştırma Kanunu metnine resmî kaynaktan bakabilirsiniz: Kamulaştırma Kanunu metni. Bu usulde amaç, tapu/tescil ve ödeme işinin sürüncemede bırakılmadan tamamlanmasıdır.

Sizin tarihlerinizle somutlaştırırsak: 25.08.2025’te tutanak imzalanmış, bedel 2026 Ocak’ta yatmış. Kanundaki süre mantığı esas alındığında (uygulamada 45 gün sınırı temel referanstır) ödemenin Ekim 2025 başı gibi hazır edilmesi beklenirken 2026 Ocak’a sarkması, idarenin gecikmesi olarak değerlendirilebilir. Bu durumda “fiyat farkı” adıyla otomatik bir artış kuralı yoktur; ama gecikme için genellikle iki hat üzerinden talep gündeme gelir:

• Gecikilen dönem için temerrüt faizi / yasal faiz (hangi faizin uygulanacağı; tutanağın içeriğine, devir tarihine ve uyuşmazlığın nitelendirilmesine göre değişebilir).
• Enflasyonist ortamda yasal faizin zararı karşılamadığı iddiasıyla aşkın zarar (munzam zarar) talebi (bu kısım için ispat ve bilirkişi hesabı gerekir). Anayasa Mahkemesi’nin faiz rejimine ilişkin güncel tartışmaları ve iptal yaklaşımını görmek için resmî duyuru: kanuni faiz kuralına ilişkin AYM kararı duyurusu.

Pratikte önerdiğim yol şu olur: Önce Karayollarına yazılı başvuruyla (evrak kayıtlı) “tutanak tarihi, tapu/tescil tarihi, fiilî ödeme tarihi” esas alınarak gecikme nedeniyle faiz ve varsa aşkın zarar hesabıyla ödeme talep edilir. Red/cevapsızlık halinde, dosyanın niteliğine göre (çoğunlukla adli yargıda alacak davası şeklinde) dava seçeneği değerlendirilir. Bu noktada sözleşme/tutanakta “faiz talep edilmeyecektir” gibi bir feragat cümlesi olup olmadığı kritik.

Kapanışta 3 net bilgi sorayım; bunlar olmadan kesin yönlendirme riskli kalır: Tutanak imzalandıktan sonra tapuda devir/tescil hangi tarihte yapıldı? Tutanakta bedelin ödeneceği tarih/süre veya “faiz-fark talep edilmez” benzeri bir madde var mı? Bedelin hesabınıza geçtiği tam gün nedir?

Merhaba, anlattığınız tabloya göre 25.08.2025’te Karayolları ile “satın alma (uzlaşma) tutanağı” imzalamışsınız; bedel ise aynı dönemde ödenmeyip 2026 Ocak’ta yatırılmış. Bu gecikme, tutanak “anlaştınız, hiçbir şey isteyemezsiniz” denilerek otomatik olarak sıfırlanan bir konu değildir; ama talep edip edemeyeceğiniz tutanağın içeriğine ve ödemenin hangi tarihte “muaccel” hale geldiğine göre değişir.

Uygulamada Karayolları’nın satın alma tutanağı, çoğu kez bir özel hukuk sözleşmesi gibi çalışır. Bu nedenle, tutanakta “bedel … tarihte ödenir”, “tapu devriyle eş zamanlı ödenir” gibi bir vade kararlaştırıldıysa ve idare o vadeyi kaçırdıysa, kural olarak gecikme dönemine ilişkin faiz talebi gündeme gelebilir. Buna karşılık tutanakta açıkça “bedel nihai olup her türlü faiz, fark, munzam zarar talebinden feragat edilmiştir” benzeri bir hüküm varsa, bu feragatin geçerliliği ayrıca tartışılmakla birlikte, idare bu metne dayanarak talebinizi reddetmeye çalışır.

“Fiyat farkı” (enflasyon farkı) ise genelde doğrudan adıyla talep edilebilen standart bir kalem değildir; daha çok, şartları varsa faiz ve ayrıca ispatlanabilirse “aşkın zarar (munzam zarar)” mantığıyla tartışılır. Burada önemli bir dayanak da Anayasa’nın kamulaştırmada bedelin geç ödenmesi halinde faizin etkili olması gerektiğine ilişkin yaklaşımıdır. Nitekim Anayasa Mahkemesi, kamulaştırma kapsamındaki bazı alacaklara yalnız “kanuni faiz” uygulanmasını öngören kuralı Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir (kararın özeti için Anayasa Mahkemesi basın duyurusu ve tam metin için Norm karar metni incelenebilir). Bu kararlar sizin olayınızda “otomatik şu oran uygulanır” demese de, “anlaştınız diye gecikmenin sonuçları hiç doğmaz” iddiasını zayıflatır.

Pratikte ben şu sırayla ilerlerdim: Önce Karayolları’na yazılı başvuru yapıp (evrak kayıtlı) tutanak tarihinden ödeme tarihine kadar gecikme için faiz/zarar talebinizi ve dayanak belgeleri (tutanak, tapu tescil tarihi, banka dekontu, varsa yazışmalar) iletin. Red gelirse, tutanağın niteliğine göre adli yargıda alacak davası seçeneği değerlendirilir; burada en kritik mesele, tutanaktaki vade, ödeme şartı ve olası feragat cümleleridir.

Tutanağın içinde “ödeme tarihi” veya “faiz feragati” yazan bir cümle var mı? Tapu devri hangi tarihte yapıldı ve ödeme dekontunda bedelin geçtiği gün net olarak hangi tarih görünüyor?

Merhaba, anlattığınız durum (25.08.2025’te Karayolları ile “satın alma/uzlaşma” tutanağı imzalanması, bedelin ise 2026 Ocak’ta ödenmesi) gecikme nedeniyle faiz talebi bakımından “hiçbir şey istenemez” diye tek cümleyle kapatılamaz; ama talebin dayanağı, tutanağın içeriğine ve tapu devrinin hangi tarihte yapıldığına göre değişir.

Önce şunu ayıralım: Sizdeki işlem büyük olasılıkla 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun “satın alma usulü” çerçevesinde yapılan anlaşmadır. Bu usulün dayanağı olan 2942 sayılı Kanun m.8 metnini (tutanağın hukuki niteliğini anlamak için) aynı yerden kontrol etmenizi öneririm: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m 8.

Uygulamada iki kritik ihtimal var:

• Tapu devri (tescil/ferağ) Ocak 2026’dan önce yapıldıysa: İdare, bedeli daha sonra ödediği için, en azından “paranın geç ödenmesinden doğan” bir faiz/zarar iddiası tartışılabilir. Burada tutanakta “bedel tamamen ve nakden alınmıştır, başka hak talep edilmeyecektir” gibi açık bir ibare varsa iş zorlaşır; yoksa “temerrüt/ifa gecikmesi” argümanı güçlenir.
• Tapu devri bedel yattıktan sonra yapıldıysa: O zaman hukuken siz taşınmazı fiilen devretmemişken beklemiş olursunuz; bu senaryoda faiz talebinin zemini genelde daha zayıf olur, çünkü gecikmenin “alacaklıyı zarara sokan” kısmı daha farklı değerlendirilir.

“Enflasyon farkı” ayrı bir başlık; ancak şunu bilmek önemli: Anayasa Mahkemesi, kamulaştırma bedelinin geç ödenmesinde sadece kanuni faizle yetinilmesinin her durumda “gerçek karşılığı” korumayabileceğini vurgulayan bir iptal kararı verdi (bu karar m.10’daki faiz başlangıcına ilişkindi): Anayasa Mahkemesi basın duyurusu. Sizin olayınız “m.10 bedel tespiti ve tescil davası” değil “m.8 uzlaşma” ise de, idarenin gecikmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ekonomik değerinin korunması argümanı pratikte dile getirilebiliyor.

Benim pratik yol önerim şöyle olur: Karayolları’na yazılı başvuru yapıp (tutanak tarihi, tapu devir tarihi, ödeme tarihi ve dekontla) gecikme nedeniyle faiz/zarar talep edin; olumsuz cevap veya sessizlikte yargı yolunu değerlendirin. İdareye başvuru ve “60 gün” sessizlik kuralı gibi usul adımlarını 2577 sayılı Kanun m.10-11 üzerinden görebilirsiniz: 2577 sayılı Kanun m 10 ve m 11. (Görevli yargı yerinin adli mi idari mi olduğu, belgenin içeriğine göre tartışmalı olabildiği için dilekçe stratejisi dosyayı görerek kurulmalı.)

Son olarak, faiz hesabında çoğu talepte “kanuni faiz” oranı gündeme gelir; bunun güncel dayanağı da Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenebiliyor. Örneğin 01.06.2024’ten itibaren kanuni faiz oranına ilişkin düzenleme metni şurada: kanuni faiz oranı Cumhurbaşkanı Kararı.

Kapanışta netleştirmem için iki kısa soru sorayım: Tapu devri/ferağ işlemi hangi tarihte yapıldı ve satın alma tutanağında “bedeli aldım, faiz-fark talep etmem” gibi bir ibare var mı? Bedel, tutanakta yazan tutarla aynı mı yoksa kesinti/bloke gibi bir işlem oldu mu?

AĞUSTOS AYINDA SADECE SATIN ALMA TUTANAĞI(TESCİL BELGESİ) İMZALADIK TAPUYU ALDI BİZDEN ÖDEME OCAK AYINDA 3 SEFER OLACAK ŞEKİLDE ÖDENDİ BEN BU DURUMDAN KURUMA BAHSEDİNCE SÖZLEŞME İMZALANDIĞI İÇİN OLMAZ DEDİ AMA BANA MANTIKLI GELMEDİ SÜRE AŞIMI VAR VE ALIM GÜCÜ VAR SATIN ALMA TUTANAĞIN SADECE ALTINDA 2942 SAYILI KANUNUN 8. MADDESİ YAZMAKTA ( DEĞİŞİKLİK 20.08.2016-6745/31.M) KARARLAŞTIRILMIŞTIR VE MUVAFFAKAT ETTİĞİNİ BEYAN VE KABUL EDEREK İŞ BU SATINALMA TUTANAĞI DÜZENLENEREK İMZALANMIŞTIR ŞEKLİNDE DİLEKÇE OLARAK HANGİ MADDELERİ GÖSTEREREK ÖNCELİKLE KURUMA Bİ DİLEKÇE VEREYİM ÖRNEK OLARAK RİCA EDEBİLİR MİYİM ÖNCELİKLE KURUMA BAŞVURU YAPIP ALDIĞIM KARAR DOĞRULTUSUNDA BİLGİLENDİRME YAPACAĞIM

Merhaba, anlattığınız tabloda 25.08.2025’te 2942 sayılı Kanun m.8 kapsamında satın alma (uzlaşma) tutanağı imzalanıp tapu devri yapılmış; buna rağmen kamulaştırma bedeli 2026 Ocak ayında (üç parça hâlinde) ödenmiş. “Uzlaşma yaptınız, hiçbir şey talep edemezsiniz” yaklaşımı her dosyada doğru değildir; çünkü uzlaşma, bedeli hiç geciktirmeme serbestisi vermez. Siz, “bedelin geç ödenmesi sebebiyle paranın değer kaybı ve faiz” talebini en azından idare nezdinde yazılı olarak ileri sürüp cevap (veya zımni ret) almakta haklısınız.

Dayanakları dilekçenizde kısa ve net kurmanızı öneririm: satın alma usulünün hukuki zemini 2942 sayılı Kanun m.8’dir; tutanağa bu madde yazıldığı için ayrıca belirtmeniz doğru olur. (Madde metni için: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.8’in yer aldığı kanun metni.) Gecikme nedeniyle faiz talebinde ise kural olarak 3095 sayılı Kanun’daki kanuni faiz/temerrüt faizi hükümlerine atıf yapılır (metin için: 3095 sayılı Kanun metni). Ayrıca başvurunuz reddedilirse veya cevap verilmezse, idareye başvuru-usul çerçevesi bakımından İYUK m.10 ve m.11 hatırlatması da yerinde olur (metin için: 2577 sayılı Kanun m.10 ve m.11’in yer aldığı kanun metni).

Kuruma verilebilecek örnek dilekçe metni

KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE / … BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ’NE Konu: 2942 sayılı Kanun m.8 kapsamında satın alma tutanağı ile devri yapılan taşınmaz bedelinin geç ödenmesi nedeniyle faiz (ve gecikmeden doğan zarar) talebimiz hk.

… ili … ilçesi … ada … parsel sayılı taşınmazım, 2942 sayılı Kanun m.8 kapsamında yapılan satın alma görüşmeleri sonucunda 25.08.2025 tarihli satın alma tutanağı ile idarenize devredilmiştir (tutanak ve tapu işlem belgeleri ektedir).

Buna rağmen kamulaştırma bedeli tarafıma …/01/2026, …/01/2026, …/01/2026 tarihlerinde 3 parça hâlinde ödenmiştir (banka dekontları ektedir). Tapu devri ile bedelin fiilî ödemesi arasında geçen süre nedeniyle bedelin ekonomik değeri azalmış, ayrıca bedel geç ödenmiştir.

Bu sebeple; 25.08.2025 tarihinden (en geç tapu devri/tescil tarihinden) ödeme tarihlerine kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanun uyarınca faiz hesaplanarak tarafıma ödenmesini, ayrıca gecikmenin doğurduğu zarar kalemlerimin değerlendirilmesini ve tarafıma gerekçeli yazılı cevap verilmesini arz ve talep ederim.

Ekler: 1) Satın alma tutanağı 2) Tapu işlem belgesi 3) Ödeme dekontları 4) Kimlik/iletişim Ad Soyad / T.C. / Adres / İmza

Son bir-iki noktayı netleştirirseniz dilekçeyi “tam isabet”le revize ederim: Tapu devrinin yapıldığı gün (yevmiye tarihi) tam olarak nedir; Ocak 2026’daki üç ödemenin günleri ve tutarları nedir? Ayrıca tutanakta “bedeli tamamen aldım, hiçbir hak talep etmem” benzeri bir ibare gerçekten hiç yok mu?