Alkollü olarak şirket aracı ile kaza yaptım, masrafları kim ödemeli?

Merhaba,

Sorduğunuz konu, Türk Borçlar Kanunu ve İş Kanunu kapsamında oldukça önemli olup, özellikle şirket aracının alkollü kullanılmasında işçi ile işverenin sorumluluğu net şekilde düzenlenmiştir. En güncel hukuk kaynakları ve mevzuata göre detaylı şekilde açıklamaya çalışacağım.

Çalışanın Alkollü Kaza Yapması Halinde Sorumluluk

• Şirket aracıyla alkollü şekilde kaza yapmanız, iş kazası taşımakta olup; burada hem 3. kişilere (diğer araca) hem de işvereninize (şirket aracı) verilen zararlar söz konusudur.
• Alkollü araç kullanmak, hem Karayolları Trafik Kanunu kapsamında cezai yaptırıma tabidir hem de çalışan açısından "ağır kusur" teşkil eder.
• Türk Borçlar Kanunu madde 112 ve ilgili maddeler gereği, işçi, kasıtlı veya ağır kusurlu şekilde işverene ve 3. kişilere verdiği zarardan sorumlu tutulabilir.

Şirketin Tazmin Talep Hakkı

• Eğer kazada yüzde yüz ağır kusurlu/alkollü iseniz, işvereniniz size rücu ederek, uğradığı maddi zararları (aracın onarım masrafı vb.) sizden talep edebilir.
• Burada şirket sigorta şirketinden tazminat alsa dahi, sigorta şirketi, alkollü kullanım nedeniyle tazminatı ödemez ya da öderse, sizden tahsil etmeye çalışabilir.
• Aynı şekilde, karşı tarafın zararını karşılayan trafik sigortası da alkollü kullanım olduğu için sizden veya işverenden karşı tarafa ödenen miktarı rücu edebilir.

Sınırlar ve Uygulama

• İşveren, tüm zararını işçiden talep etme hakkına sahiptir; fakat işçinin ödeyebilme gücü ve olayın tüm şartları (örneğin, aracın eski olup olmaması, şirketin denetim eksikliği gibi özel durumlar) mahkemeler nezdinde dikkate alınır.
• Çoğunlukla bu tür olaylarda işveren, çalışandan yazılı beyan ile veya dava yoluyla bu rakamları rücu etmekte ve işten çıkış da gündeme gelebilmektedir.

Sonuç ve Öneriler

• Sizin örneğinizde, hem karşı tarafın masrafı (35 bin TL), hem de şirket aracının masrafı (100 bin TL) işveren tarafından sizden talep edilebilir.
• Bu ödeme zorunluluğuna karşı, yasal bir itiraz yapabilmek için olayın tüm detayını (raporlar, promil durumu, sigorta poliçesi detayları, iş sözleşmesi vb.) bir avukata ileterek birebir danışmanız ve gerekirse mahkemeye taşımanız önerilir.
• Ayrıca işverenin bu miktarı zaten tahsil ettiği veya aracın piyasa değerinden fazla bir bedel ödetmeye çalıştığı iddialarınız varsa, buna karşı da hukuki savunma yoluna başvurabilirsiniz.

Sorunuzun tüm yönleriyle hukuki çerçevesini aktarmaya çalıştım. Ek bir sorunuz varsa veya size özel durumları detaylıca değerlendirmek isterseniz, uzman bir avukattan yüz yüze danışmanlık almanızı öneririm.

Saygılarımla.

Cevap görünmüyor?

Merhaba, evet bu tür kazalarda işverenin sizden bedel talep edebilmesi mümkündür; ancak “ne kadarını” ve “nasıl” isteyebileceği sınırsız değildir ve çoğu zaman işverenin söylediği kadar basit ilerlemez.

Şirket aracıyla alkollü kaza yaptığınızda iki ayrı zarar kalemi doğar: (1) karşı tarafın aracı ve diğer maddi zararları (2) şirket aracının onarım/hasar bedeli. Karşı tarafın zararında pratikte ilk hat genellikle zorunlu trafik sigortasıdır; sigortacı ödeme yaptıktan sonra, poliçe genel şartlarına göre alkollü kullanım gibi hallerde rücu gündeme gelebilir. Bu çerçeveyi resmi olarak, SEDDK’nin yayımladığı zorunlu trafik sigortası genel şartları listesi üzerinden takip etmek gerekir (sigortacının hangi hallerde sigortalıya/sürücüye dönebileceği bu metinlerde düzenlenir).

Şirket aracının zararında ise işveren, çalışanın kusurlu davranışıyla işverene verdiği zararı talep edebilir; bu talep dayanağını genel olarak Türk Borçlar Kanunu’nun hizmet sözleşmesi hükümleri ve işçi kusuru sorumluluğu oluşturur. Kanunun resmi metnine TBMM üzerinden Türk Borçlar Kanunu kanun bilgileri sayfasından ulaşabilirsiniz.

Ancak kritik nokta şu: İşveren “talep edebilir” diye, maaşınızdan tek taraflı şekilde kesip 135.000 TL’yi doğrudan tahsil edemez. Ücret kesintisi ve işçinin ücretinin korunması bakımından İş Kanunu çerçevesinde, işverenin elinde sizin yazılı ve açık muvafakatiniz ya da mahkeme/icra dayanaklı bir takip olmadan kapsamlı kesinti yapması ciddi uyuşmazlık doğurur. Bu çerçeveye ilişkin kanun metni için İş Kanunu kanun bilgileri sayfasına bakabilirsiniz.

Sizden istenen 35 bin ve 100 bin TL bakımından, ödemeden önce mutlaka şu kontrolü yapın: zarar kalemleri fatura/ekspertizle ispatlı mı, araç değerine göre “ekonomik tamir” sınırı aşılmış mı, sigorta (trafik/kasko) ne ödedi, size rücu yazısı geldi mi, kusur oranı ve alkol raporu net mi? Yazılı bir uzlaşma yapılacaksa da “sigortadan tahsil edilenler düşülsün, kalan tutar ve ödeme planı kesinleşsin” şeklinde netleştirilmeden imza atmayın.

İki kısa soru sorayım: Polis tutanağında kusur oranınız yüzde kaç görünüyor ve alkol raporunda promil kaç? Trafik sigortası veya kasko tarafından şu ana kadar karşı tarafa ya da şirkete herhangi bir ödeme yapıldı mı?