Arabuluculuk Ücreti Hesaplama

Arabuluculuk Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Arabuluculuk ücreti, arabulucunun yürüttüğü görüşmelerin karşılığıdır ve bütçenizi planlamak için baştan netleştirilmelidir. Hesap yaparken önce uyuşmazlığın para ile değerlendirilebilir olup olmadığına bakılır; para konusu olan dosyalarda anlaşmaya varılan tutar üzerinden kademeli nispi oranlar, para konusu olmayanlarda ise tür ve taraf sayısına göre saatlik ücret esas alınır. Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi alt sınırı belirler, bunun altında sözleşme yapılamaz; çoğu durumda ücret taraflarca eşit paylaşılır ve KDV ya da masraf kalemleri toplamı etkileyebilir. Sadece alacak tutarına odaklanıp görüşme süresi, taraf sayısı ve anlaşma sonucunu atlamak, beklenenden farklı bir bedelle karşılaşmanın en yaygın nedenidir.

2026 arabuluculuk asgari ücret tarifesi hangi mantıkla işler?

Saatlik ücret ve nispi ücret farkı

2026 Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi, ücret hesabını iki ana modele bağlar: saatlik ücret ve nispi ücret. Saatlik ücrette, arabulucunun harcadığı süre temel alınır. Ücret, uyuşmazlığın türüne ve taraf sayısına göre belirlenen saatlik tutar üzerinden hesaplanır. Uygulamada bu model, özellikle “bedeli net ölçülemeyen” uyuşmazlıklarda ve anlaşma çıkmayan birçok dosyada karşınıza çıkar.

Nispi ücrette ise süre ikinci plandadır. Asıl belirleyici olan, uyuşmazlık para ile ölçülebiliyorsa ve süreç anlaşma ile sonuçlanıyorsa, anlaşma konusu bedel üzerinden kademeli oranlarla ücret hesaplanmasıdır. Tarife aynı zamanda “asgari” bir taban koyar. Yani taraflar aralarında daha düşük bir arabuluculuk ücreti kararlaştıramaz. Tarifenin metnine 2026 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi üzerinden bakabilirsiniz.

Parasal ve parasal olmayan uyuşmazlık ayrımı

Ücret modelini seçtiren ilk soru şudur: Uyuşmazlığın konusu para mı, yoksa para ile değerlendirilebilir mi? Cevap “hayır” ise tarifenin birinci kısmındaki saatlik esaslar uygulanır.

Cevap “evet” ise kural olarak tarifenin ikinci kısmındaki nispi esaslar gündeme gelir. Ancak kritik bir istisna vardır: Sürecin sonunda anlaşma sağlanamazsa, uyuşmazlık para ile ilgili olsa bile arabulucu ücreti saatlik esaslara göre isteyebilir. Bu nedenle “alacak davası gibi para konusu olan her dosyada nispi ücret çıkar” düşüncesi pratikte her zaman doğru olmaz.

Hangi tarihteki tarife uygulanır?

Tarife seçiminde belirleyici tarih, çoğu kişinin sandığı gibi “başvuru tarihi” değil, arabuluculuk faaliyetinin sona erdiği tarihtir. Yani ücret takdir edilirken, son tutanağın düzenlendiği gün hangi tarife yürürlükteyse o tarife esas alınır.

Somutlaştırırsak: Arabuluculuk süreci 20 Aralık 2025’te başlayıp 3 Ocak 2026’da son tutanakla biterse 2026 tarifesi uygulanır. Buna karşılık süreç 30 Aralık 2025’te sona ermişse 2025 tarifesi geçerli olur. 2026 tarifesinin yürürlük tarihi de açıkça 1 Ocak 2026 olarak düzenlenmiştir.

Parasal olmayan uyuşmazlıklarda saatlik arabuluculuk ücreti hesabı

Taraf sayısına göre saatlik ücret dilimleri

Konusu para olmayan veya para ile değerlendirilemeyen uyuşmazlıklarda arabuluculuk ücreti, 2026 Tarifesinin Birinci Kısmındaki saatlik tutarlara göre hesaplanır.

Burada kritik nokta “taraf sayısı”dır. Tarife, iki taraflı dosyalarda ücreti “taraf başına” belirler. Üç ve daha fazla taraf varsa, ücret çoğu başlıkta “taraf sayısı gözetmeksizin” tek bir saatlik tutara döner.

2026 saatlik dilimler (özet):

• Aile hukuku + tüketici + diğer tür uyuşmazlıklar:
  2 taraf: 1.000 TL/taraf/saat; 3-5 taraf: 2.200 TL/saat; 6-10 taraf: 2.300 TL/saat; 11+ taraf: 2.400 TL/saat.
• İşçi-işveren uyuşmazlıkları:
  2 taraf: 1.130 TL/taraf/saat; 3-5: 2.460 TL/saat; 6-10: 2.560 TL/saat; 11+: 2.660 TL/saat.
• Ticari uyuşmazlıklar:
  2 taraf: 1.500 TL/taraf/saat; 3-5: 3.200 TL/saat; 6-10: 3.300 TL/saat; 11+: 3.400 TL/saat.
• Kira + komşu hakkı + Kat Mülkiyeti Kanunu kaynaklı + ortaklığın giderilmesi:
  2 taraf: 1.170 TL/taraf/saat; 3-5: 2.540 TL/saat; 6-10: 2.640 TL/saat; 11+: 2.740 TL/saat.

Toplantı süresi ve asgari saat uygulaması

Saatlik sistemde toplam ücret, arabuluculuk görüşmelerinde geçen toplam süre ile saatlik tutarın çarpılmasıyla bulunur. Birden fazla oturum yapılırsa süreler toplanır. Taraflar ücretin nasıl paylaşılacağını ayrıca kararlaştırmadıysa kural, eşit paylaşımdır.

Şunu da unutmayın: Tarife kapsamındaki arabuluculuk ücreti, süreç boyunca arabulucunun düzenlediği evrak ve yaptığı işlemler için ayrıca bir kalem ücret çıkarılmasını gerektirmez.

Kısa örnek: “diğer tür” bir uyuşmazlıkta 2 taraf ve toplam 3 saat görüşme yapıldıysa, ücret 1.000 TL x 2 taraf x 3 saat = 6.000 TL olur. Eşit paylaşımda taraf başına 3.000 TL düşer.

Parayla ölçülebilen uyuşmazlıklarda nispi arabuluculuk ücreti hesabı

Anlaşma sağlanırsa nispi ücret nasıl belirlenir?

Uyuşmazlık para ile ölçülebiliyorsa ve süreç anlaşma ile biterse, arabuluculuk ücreti “üzerinde anlaşılan miktar” üzerinden kademeli (dilimli) nispi oranlarla hesaplanır. Yani tek bir yüzde uygulanmaz; bedel büyüdükçe her dilime ayrı oran uygulanır.

2026 tarifesinde bir arabulucu görev yapıyorsa oranlar özetle şöyledir: ilk 600.000 TL için %6; sonraki 960.000 TL için %5; sonraki 1.560.000 TL için %4; sonraki 3.120.000 TL için %3; sonraki 9.360.000 TL için %2; sonraki 12.480.000 TL için %1,5; sonraki 24.960.000 TL için %1; 53.040.000 TL’den yukarısı için %0,5.

Ayrıca anlaşma varsa, hesaplanan nispi ücret 9.000 TL’nin altına düşemez. Ticari uyuşmazlıklar ile ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında ise anlaşma halinde ikinci kısma göre hesap yapılır ama ücret 13.000 TL’den az olamaz.

Kısa örnek: 1.000.000 TL üzerinde anlaşıldıysa (tek arabulucu), ücret 600.000 x %6 + 400.000 x %5 = 56.000 TL olur.

Anlaşma olmazsa ücret nasıl hesaplanır?

Para konusu olan bir dosyada bile, arabuluculuk sonunda anlaşma sağlanamazsa arabulucu, ücretini nispi değil saatlik tarife üzerinden isteyebilir. Bu durumda birinci kısımdaki uyuşmazlık türü ve taraf sayısına göre saatlik tutarlar uygulanır.

Pratikte en çok hata, “dosya para alacağı, o halde otomatik nispi ücret çıkar” varsayımıdır. Anlaşma yoksa saatlik hesap, toplam bedeli tamamen değiştirebilir.

Birden fazla arabulucu görev alırsa ücret nasıl uygulanır?

Nispi ücrette birden fazla arabulucu görev yaparsa, tarifedeki oranlar daha yüksek uygulanır (örneğin ilk 600.000 TL için %9). Ancak bulunan toplam ücret, arabulucular arasında eşit bölünerek ödenir.

Zorunlu (dava şartı) arabuluculukta ilk 2 saat ve devlet ödemesi

İlk 2 saati hangi durumlarda Adalet Bakanlığı öder?

Dava şartı arabuluculukta taraflar anlaşamazsa, arabulucu ücreti bakımından “ilk 2 saat” için özel bir finansman modeli uygulanır. Süreç anlaşmama son tutanağı ile bittiğinde, arabulucunun ilk iki saate karşılık gelen ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bu iki saatlik tutar, 2026 Tarifesinin Birinci Kısmındaki saatlik ücretlere göre belirlenir. Yani uyuşmazlığın türü ve taraf sayısı, devletin ödeyeceği iki saatlik tavanı doğrudan etkiler. Bu çerçeve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği içinde açıkça düzenlenir.

Uygulamada “anlaşmama”, sadece masada görüşüp uzlaşamama anlamına gelmez. Taraflara ulaşılamaması, ilk toplantıya katılım sağlanamaması gibi hallerde de süreç genellikle anlaşmama tutanağıyla kapanır. Geçerli mazeretsiz ilk toplantıya gelmeyen taraf, sonrasında dava açılırsa yargılama giderleri yönünden ayrıca risk alır.

İlk 2 saat sonrası ücret paylaşımı

Görüşmeler 2 saati aşar ve yine anlaşma çıkmazsa, iki saati aşan kısma ilişkin arabuluculuk ücreti kural olarak taraflarca eşit ödenir. Taraflar, aralarında farklı bir paylaşım da kararlaştırabilir.

Önemli bir detay: Dava şartı arabuluculukta arabulucu, süreç içinde taraflardan “masraf” talep edemez. Buna rağmen zorunlu bazı giderler doğarsa, bunlar belirli koşullarla kamu bütçesinden karşılanıp sonradan yargılama gideri olarak değerlendirmeye konu olabilir.

Sona erme halleri: elverişsizlik, mükerrer kayıt ve ücret

Her “son tutanak” iki saat devlet öder sonucunu doğurmaz. Dava şartı arabuluculuk dosyası sehven kayıt (yanlış kayıt), mükerrer kayıt (aynı işin tekrar kaydı) veya arabuluculuğa elverişsizlik nedeniyle sona erdirilirse, arabulucuya ücret ödenmez. Bu durumda ne taraflardan tahsilat yapılır ne de ilk 2 saat için Bakanlık ödemesi gündeme gelir. Bu ayrım, ücret hesabında en sık atlanan noktalardan biridir.

Arabuluculuk ücretini kim öder, taraflar farklı paylaşabilir mi?

Eşit paylaşım kuralı ve anlaşmayla değiştirilebilmesi

Arabuluculuk ücretinde temel kural nettir: Aksi kararlaştırılmadıkça arabuluculuk ücreti taraflarca eşit ödenir. Bu kural, ücret sözleşmesinde veya anlaşma belgesinde ayrıca bir paylaşım yazılmadığında otomatik olarak devreye girer. 2026 için de esas alınan metin, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi içindeki düzenlemedir.

Taraflar bu paylaşımı anlaşmayla değiştirebilir. Uygulamada sık görülen örnekler şunlardır:

• Ücretin tamamının bir tarafça ödenmesi (özellikle işverenin tüm masrafı üstlenmesi gibi).
• Ücretin, anlaşma konusu bedel oranında veya belirli bir yüzdeyle bölüşülmesi.
• Birden fazla tarafın olduğu dosyalarda, belirli taraf grubunun daha büyük pay alması.

Dikkat edilmesi gereken nokta şu: Paylaşım değiştirilebilir ama tarifedeki asgari tutarın altına inilemez. Ayrıca dava şartı arabuluculukta “devletin ödediği ilk 2 saat” gibi özel kurallar, paylaşım planını pratikte etkileyebilir.

Avukatlık ücreti ile arabuluculuk ücretinin ayrımı

Arabuluculuk ücreti ile avukatlık ücreti aynı şey değildir. Arabuluculuk ücreti, arabulucunun yürüttüğü faaliyetin karşılığıdır. Avukatlık ücreti ise tarafın kendi avukatıyla yaptığı sözleşmeye dayanır ve hukuki yardımın bedelidir.

Bu ayrım, anlaşma metni hazırlanırken önem kazanır. Çünkü taraflar arabuluculuk anlaşmasında:

• Arabuluculuk ücretinin kim tarafından ödeneceğini,
• Her tarafın kendi avukatlık ücretini kendisinin karşılayacağını veya belirli bir tarafın karşı tarafa “vekalet ücreti” ödeyeceğini

ayrıca düzenleyebilir. Bu kalemler aynı belge içinde yazsa bile, hukuken farklı ücret türleridir ve birbirinin yerine geçmez.

Uyuşmazlık türüne göre ücret hesabında sık karıştırılan noktalar

İş, ticari, tüketici ve aile uyuşmazlıklarında genel çerçeve

Ücret hesabında ilk karışan nokta şudur: “Uyuşmazlık türü” saatlik tarifedeki rakamları değiştirir; ama saatlik mi nispi mi olacağını tek başına belirlemez. Nispi ücret için genelde iki şart birlikte aranır: uyuşmazlık para ile ölçülebilir olacak ve arabuluculuk anlaşma ile bitecek. Anlaşma olmazsa, konu parasal olsa bile arabulucu ücreti saatlik esaslara göre isteyebilir.

İkinci yaygın hata “ticari dosyada asgari ücret her durumda 13.000 TL’dir” düşüncesidir. 13.000 TL alt sınır, ticari uyuşmazlıklarda (ve ortaklığın giderilmesinde) anlaşma sağlanırsa devreye girer. (adb.adalet.gov.tr) Buna karşılık tüketici ve aile gibi başlıklarda anlaşma varsa genel alt sınır çoğu durumda 9.000 TL olarak uygulanır.

Bir de “seri uyuşmazlık” dosyaları var. Tarifenin seri uyuşmazlık tanımına giren durumlarda ve anlaşma çıkarsa, arabulucu her bir uyuşmazlık için tarifede belirtilen sabit tutarları isteyebilir.

Kira tespiti ve tahliyede anlaşma bedeli hangi bazdan alınır?

Kira uyuşmazlıklarında nispi ücret hesabında en çok yapılan hata, anlaşma bedelini “rastgele bir toplam” üzerinden almak. 2026 Tarifesi bu iki başlık için baz hesabını açıkça tarif eder:

• Tahliye talepli uyuşmazlıkta: “bir yıllık kira bedelinin yarısı”
• Kira tespitinde: “tespit olunan kira bedeli farkının bir yıllık tutarı”

üzerinden nispi ücret belirlenir.

Örnek: Aylık kira 20.000 TL iken 26.000 TL’ye anlaşılırsa fark 6.000 TL’dir. Baz, 6.000 x 12 = 72.000 TL olur. Tahliyede ise aylık 20.000 TL’lik kira için baz 20.000 x 12 / 2 = 120.000 TL kabul edilir.

Ortaklığın giderilmesi ve kat mülkiyeti uyuşmazlıkları

Ortaklığın giderilmesi dosyaları, ücret açısından “iki farklı yola” sahiptir. Anlaşma olmazsa saatlik ücret mantığı işler. (adb.adalet.gov.tr) Anlaşma olursa nispi ücret uygulanır ve bu ücret 13.000 TL’nin altına inemez.

Kat mülkiyeti uyuşmazlıklarında ise konu çoğu zaman para değil; yönetim planı, ortak alan kullanımı, gider paylaşımı gibi “parasal olmayan” taleplerdir. Bu tür dosyalarda saatlik ücret daha tipiktir. Konu para ile ölçülebilir bir anlaşmaya dönerse nispi ücret gündeme gelir ve genel 9.000 TL alt sınır kuralı önem kazanır.

Ücretin içine neler dahil, masraf ve ödeme aşamasında nelere dikkat edilir?

Ücrete dahil işler ve ek giderler

2026 tarifesinde arabuluculuk ücreti, arabulucunun verdiği hizmetin bedeli olarak tanımlanır. Aynı metin, arabuluculuk faaliyeti boyunca düzenlenen evrak ve yapılan diğer işlemlerin “ayrı ücreti gerektirmediğini” de açıkça söyler. Bu yüzden “tutanak yazma”, “anlaşma belgesi hazırlama” gibi işler için ayrıca bir kalem ücret çıkarılması kural olarak beklenmez. 2026 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi bu çerçeveyi netleştirir.

Buna karşılık “masraf” başka bir konudur. İhtiyari arabuluculukta arabulucu, süreç başlamadan önce ücret ve masraf isteyebilir. Dava şartı arabuluculukta ise taraflardan masraf isteyemez. Masraf denince genelde toplantı salonu kiralama, kargo, tercüman gibi üçüncü kişilere ödenen zorunlu giderler anlaşılır.

Makbuz, vergi ve ödeme belgelendirme

Ödeme aşamasında en güvenlisi, brüt tutarı ve kesintileri baştan netleştirmektir. Arabulucu, statüsüne göre serbest meslek makbuzu veya fatura düzenler. Tarife tutarları vergi değildir. Uygulamada KDV ve bazı ödemelerde stopaj gibi kesintiler, ödeyen tarafın niteliğine göre değişebilir.

Ödemeyi mümkünse banka yoluyla yapın. Açıklamaya arabuluculuk dosya bilgilerini yazın. Makbuzun veya e-belgenin bir kopyasını saklayın. Brüt-net hesabı için Gelir İdaresi’nin Serbest Meslek Makbuzu hesaplama ekranı pratik bir kontrol noktasıdır.

İhtiyari arabuluculukta peşin ücret ve iade riski

İhtiyari arabuluculukta peşin ödeme çok yaygın. Tarife, süreç başlamadan önce alınan ücretin süreç sonunda arabuluculuk ücretinden mahsup edileceğini söyler. Ancak süreç hiç başlamazsa, alınan bu ücret iade edilmez. Masraf avansında ise kullanılmayan kısım iade edilir.

Bir diğer kritik nokta, arabulucunun bazı sona erme hallerinde tarifeye göre ücretin tamamını hak edebilmesidir. Bu yüzden peşin ödeme konuşuluyorsa, yazılı bir ücret mutabakatında “başlama” anını, iptal halinde ne olacağını ve masraf kalemlerini açıkça belirtmek ileride sürprizi azaltır.